Trong quá trình điều trị vô sinh hiếm muộn bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), nhiều cặp vợ chồng băn khoăn liệu phôi trữ đông có sàng lọc được không, đặc biệt khi đã có phôi được bảo quản từ các chu kỳ trước. Việc làm rõ khả năng sàng lọc phôi trữ đông và quy trình thực hiện theo chuẩn y khoa giúp người bệnh chủ động hơn trong kế hoạch điều trị, lựa chọn phôi phù hợp và tối ưu cơ hội mang thai. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể điều kiện thực hiện, quy trình sàng lọc và những lưu ý quan trọng khi áp dụng kỹ thuật này.
Phôi trữ đông có sàng lọc được không?
Phôi đã trữ đông hoàn toàn có thể được thực hiện sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT), nếu chất lượng của phôi đủ điều kiện và được trữ bằng kỹ thuật phù hợp. Khi có chỉ định, sau khi rã đông, phôi nang sẽ được sinh thiết lấy tế bào lá nuôi để thực hiện xét nghiệm PGT nhằm phát hiện các bất thường về nhiễm sắc thể hoặc gen. Từ kết quả xét nghiệm PGT, bác sĩ sẽ chỉ định chọn những phôi phù hợp để chuyển vào tử cung, loại bỏ phôi bất thường, đảm bảo sinh con khỏe mạnh.
Việc trữ đông, rã và sàng lọc di truyền phôi cần được thực hiện tại cơ sở y tế uy tín, có đủ điều kiện về hệ thống trữ, phòng Lab và chuyên gia Hỗ trợ sinh sản chuyên môn cao nhằm bảo toàn cấu trúc phôi tối đa, tối ưu tỷ lệ phôi trữ đông toàn vẹn sau rã.
Lưu ý: Mặc dù xét nghiệm di truyền tiền làm tổ có độ chính xác cao, nhưng không thể phát hiện hoàn toàn các bất thường do phôi khảm, đột biến sau sàng lọc hoặc do tác nhân từ môi trường. Do đó, dù đã thực hiện sàng lọc phôi trữ đông, thai phụ vẫn cần theo dõi thai định kỳ và tuân thủ các xét nghiệm tiền sản theo chỉ định để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.
Lợi ích của sàng lọc phôi trữ đông
Sàng lọc phôi trữ đông có vai trò quan trọng trong tối ưu tỷ lệ thành công IVF, cũng như tiết kiệm thời gian, chi phí cho cặp đôi. Cụ thể:
- Tối ưu tỷ lệ thành công IVF: Sàng lọc phôi trữ đông giúp lựa chọn những phôi chất lượng để chuyển, từ đó đảm bảo khả năng làm tổ và phát triển thai kỳ;
- Phát hiện sớm bệnh di truyền: Xét nghiệm di truyền tiền làm tổ bằng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới cho phép phát hiện lệch bội nhiễm sắc thể và một số bất thường cấu trúc nhỏ, giúp giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh;
- Giảm nguy cơ sảy thai: Lệch bội nhiễm sắc thể là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn liên quan đến thất bại làm tổ và sảy thai sớm. Việc chọn lọc phôi đã được sàng lọc giúp giảm đáng kể nguy cơ này, đặc biệt ở phụ nữ lớn tuổi hoặc có tiền sử sảy thai liên tiếp;
- Tiết kiệm thời gian và chi phí: Thay vì chuyển nhiều lần phôi không đạt, sàng lọc phôi trữ giúp tối ưu thời gian và giảm chi phí tổng thể cho cặp đôi.
Quy trình sàng lọc phôi sau rã đông như thế nào?
Trước ngày tiến hành sàng lọc phôi trữ đông, chuyên viên phôi học sẽ chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và môi trường chuyên biệt như đĩa petri, môi trường nuôi cấy, kim giữ phôi và kim sinh thiết tế bào lá nuôi. Việc chuẩn bị này giúp phôi được thao tác trong điều kiện tối ưu, hạn chế tối đa tổn thương trong suốt quá trình thực hiện quy trình sàng lọc sau khi rã đông.
Quy trình sàng lọc phôi sau rã đông được tiến hành như sau:
- Rã đông phôi: Phôi được lấy ra khỏi nitơ lỏng và đưa qua các môi trường làm ẩm theo trình tự chuẩn hóa. Quá trình này giúp phôi phục hồi trạng thái sống, duy trì cấu trúc tế bào ổn định sau trữ đông;
- Đánh giá chất lượng phôi: Sau rã đông, chuyên viên phôi học đánh giá hình thái, mức độ giãn nở và khả năng khôi phục của phôi. Chỉ những phôi đạt tiêu chuẩn về sức sống mới được chỉ định sinh thiết;
- Sinh thiết phôi: Chuyên viên phôi học tiến hành lấy tế bào theo phương pháp đã thống nhất với bác sĩ và người bệnh. Phôi được cố định trên đĩa chuyên dụng, sau đó chuyên viên sử dụng kim giữ phôi và kim sinh thiết để lấy tế bào. Với phôi ngày 3, phôi được xử lý trong môi trường đặc biệt để tách liên kết giữa các tế bào rồi lấy một tế bào đơn lẻ. Với phôi ngày 5 hoặc 6 (phôi nang), sinh thiết tế bào lá nuôi được ưu tiên vì hạn chế ảnh hưởng đến khối tế bào bên trong;
- Xét nghiệm di truyền: Sau khi lấy tế bào, mẫu được rửa sạch trong môi trường chuyên biệt, đặt vào tuýp chuyên dụng và gửi đến phòng phân tích di truyền. Tại đây, chuyên viên thực hiện các kỹ thuật phân tích để phát hiện bất thường nhiễm sắc thể, hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phôi phù hợp để chuyển;
- Tư vấn kết quả: Dựa trên kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ tư vấn cho người bệnh về chất lượng phôi, khả năng chuyển phôi hoặc tiếp tục trữ đông.
