Chụp X-quang tử cung – vòi trứng (HSG) là một trong những phương pháp chẩn đoán nguyên nhân dẫn đến vô sinh ở nữ giới. Chụp X-quang tử cung – vòi trứng đóng vai trò hỗ trợ điều trị, cải thiện tỷ lệ thụ thai thành công.
Chụp X-quang tử cung vòi trứng là gì?
Chụp X-quang tử cung – vòi trứng là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được sử dụng để khảo sát buồng tử cung và hai ống dẫn trứng bằng cách bơm chất cản quang vào bên trong. Phương pháp này cung cấp các thông tin hữu ích về hình dạng, kích thước buồng tử cung cũng như các đặc điểm về tình trạng tổn thương ở ống dẫn trứng như tắc nghẽn một hoặc hai bên ống dẫn trứng, tắc ở đoạn gần hay đoạn xa hoặc có tổn thương ứ dịch vòi trứng. Những tình trạng này đều có thể là nguyên nhân làm khó có con hoặc làm giảm tỷ lệ có thai khi điều trị hiếm muộn.
Vòi tử cung (còn được gọi là ống dẫn trứng, vòi trứng) là một phần của cơ quan sinh sản nữ, đóng vai trò “cầu nối” giữa buồng tử cung và buồng trứng và có tác dụng cho phép trứng di chuyển từ buồng trứng đến gặp gỡ tinh trùng, quá trình thụ tinh sẽ diễn ra tại đây tạo thành phôi và phôi sẽ di chuyển dọc vòi trứng để vào buồng tử cung. Mỗi người phụ nữ sẽ có hai vòi trứng. Nếu có bất kỳ bất thường nào ở vòi trứng đều có thể cản trở quá trình di chuyển của trứng và tinh trùng, làm giảm cơ hội thụ thai thành công.
Chụp X-quang tử cung – vòi trứng để làm gì?
Chỉ định chụp HSG nhằm đánh giá tử cung và ống dẫn trứng khi bệnh nhân gặp khó khăn trong việc thụ thai hoặc gặp vấn đề về thai kỳ. Đây là một trong những phương pháp giúp khảo sát nguyên nhân gây hiếm muộn, vô sinh ở nữ giới, từ đó bác sĩ sẽ lên kế hoạch điều trị phù hợp.
Trong trường hợp bệnh nhân đã phẫu thuật trên vòi trứng (tái thông vòi, kẹp/cắt vòi trứng, phẫu thuật bảo tồn trong thai ngoài tử cung ở đoạn vòi…), bác sĩ có thể yêu cầu chụp tử cung vòi trứng để kiểm tra, đánh giá mức độ phục hồi sau phẫu thuật.
Chỉ định và chống chỉ định chụp X-quang tử cung – vòi trứng
Nếu bệnh nhân gặp khó khăn thụ thai tự nhiên hoặc sẩy thai liên tiếp, vô sinh chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang tử cung – vòi trứng. Chụp tử cung – vòi trứng giúp phát hiện các nguyên nhân dẫn đến vô sinh như bất thường cấu trúc tử cung (tử cung đôi, tử cung 2 sừng,…), tắc/ứ dịch ống dẫn trứng, có bất thường trong buồng tử cung như u xơ tử cung, polyp hoặc dính buồng tử cung sau can thiệp phẫu thuật, thủ thuật…
Chống chỉ định chụp X-quang tử cung – vòi trứng cho các trường hợp sau:
- Phụ nữ đang mang thai: Phụ nữ mang thai chụp X-quang tử cung có khả năng ảnh hưởng đến sự phát triển của phôi thai, tăng nguy cơ dị tật thai nhi.
- Người mắc bệnh viêm nhiễm vùng chậu đang tiến triển hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục: Nếu bệnh nhân đang bị nhiễm trùng vùng chậu, viêm hoặc mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục chưa được điều trị triệt căn, chụp X-quang tử cung – vòi trứng có thể làm bệnh nghiêm trọng hơn;
- Không chụp X-quang tử cung vòi trứng khi hành kinh: Nếu thực hiện phương pháp trong thời gian này có thể gây lạc nội mạc tử cung, tắc mạch;
- Trao đổi với bác sĩ về tiền sử dị ứng, bệnh lý thận: Trước khi thực hiện, bệnh nhân cần thông báo với bác sĩ về tiền căn dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc và bệnh lý thận nhằm hạn chế biến chứng khi thực hiện X-quang tử cung – vòi trứng.
Cần chuẩn bị gì cho thủ thuật chụp X-quang tử cung – vòi trứng
Một số lưu ý trước khi chụp X-quang tử cung – vòi trứng mà chị em cần biết bao gồm:
- Thời điểm chụp: thích hợp nhất nên thực hiện sau sạch kinh 2 – 3 ngày và không mang thai
- Người bệnh phải kiêng quan hệ từ thời điểm hành kinh đến ngày thực hiện.
- Người bệnh không thể thực hiện khảo sát này nếu chưa sạch kinh, có viêm nhiễm phụ khoa hoặc nghi ngờ có thai.
- Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ lâm sàng về các loại thuốc đang sử dụng, bệnh lý thận và tình trạng dị ứng, đặc biệt với chất tương phản chứa iod.
