Mang thai và sinh con là hành trình tuyệt vời, có ý nghĩa to lớn đối với mỗi người phụ nữ. Tất cả những người mẹ đều mong muốn quá trình này diễn ra suôn sẻ, an toàn và ít đau đớn nhất có thể. Sinh thường không chỉ mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe cho cả mẹ và bé mà còn giúp lưu lại những kỷ niệm đẹp trong hành trình làm mẹ. Tuy nhiên, sự lo ngại về cơn đau trong quá trình chuyển dạ vẫn là một rào cản lớn đối với nhiều mẹ bầu. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về cách sinh thường nhanh và không đau giúp mẹ bầu có hành trình “vượt cạn” nhẹ nhàng và thoải mái nhất.
Cần biết gì về phương pháp sinh thường?
Sinh thường còn được biết đến là sinh tự nhiên hay sinh ngả âm đạo. Đây là hình thức sinh con qua đường ống sinh của người mẹ mà không cần sự can thiệp từ y học hay sự hỗ trợ của các dụng cụ giúp sinh.
Thông thường, khi sinh thường mẹ phải trải qua 3 giai đoạn chính là giai đoạn chuyển dạ, giai đoạn sinh con và giai đoạn sổ nhau thai ra ngoài. Thời gian sinh thường kéo dài trung bình khoảng từ 12 đến 18 giờ. Đặc biệt, sinh thường đúng chỉ định thường ít gặp phải rủi ro hơn so với sinh mổ, không chỉ giúp bé kích thích hệ miễn dịch mà còn giúp hình thành và tăng cường tình cảm, mối liên kết chặt chẽ giữa mẹ và bé.
Lợi ích của việc sinh thường mang lại là gì?
Thầy thuốc ưu tú, BS CKII Lê Văn Thụ cho biết, sinh thường là phương pháp sinh nở tự nhiên được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo thai phụ nên ưu tiên lựa chọn. Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của mẹ và bé như:
1. Đối với mẹ
- Hồi phục sức khỏe nhanh chóng: Sau khi sinh thường, mẹ bầu có thể hồi phục sức khỏe nhanh chóng sau khoảng 1 giờ và chỉ cần nằm viện trong khoảng thời gian ngắn, sẽ được xuất hiện sau khoảng 2 – 3 ngày sinh bé. Bên cạnh đó, sinh thường còn giúp mẹ nhanh chóng tiết sữa và nguồn sữa dồi dào hơn khi sinh mổ, đáp ứng được đầy đủ nhu cầu ti sữa của bé. Ngoài ra, sinh thường còn giúp mẹ có thể sớm mang thai lại và có cơ hội sinh thường cao hơn ở lần sinh sau.
- Giảm nguy cơ biến chứng: Sinh thường thường có ít rủi ro hơn so với sinh mổ và ít gặp phải các biến chứng nghiêm trọng sau sinh liên quan đến sẹo mổ lấy thai như nhau bám sẹo mổ lấy thai, nhau cài răng lược, vỡ tử cung,… Đồng thời giảm thiểu được tối đa tình trạng nhiễm trùng vết thương, chảy máu nhiều, bị dị ứng với thuốc gây tê, gây mê khi phẫu thuật,…
- Trải nghiệm được trọn vẹn hành trình “vượt cạn”: Mẹ bầu có thể kiểm soát và chủ động hơn trong quá trình sinh nở, trải nghiệm được trọn vẹn những diễn biến của quá trình “vượt cạn”, có thể chứng kiến được khoảnh khắc cất tiếng khóc đầu đời của của con yêu.
- Kết nối tình cảm: Ngay sau khi sinh, mẹ có thể được ôm bé vào lòng, được tiếp xúc da kề da với bé. Điều này không chỉ có ý nghĩa thiêng liêng với mẹ mà còn giúp tăng cường mối liên kết chặt chẽ và gia tăng tình cảm giữa mẹ và bé.
2. Đối với bé
- Phổi được phát triển tốt hơn: Khi sinh thường nhờ vào áp lực co thắt của tử cung và ống âm đạo của mẹ, bé sẽ được kích thích để tống dịch mũi của bé cùng các chất tiết hầu họng khác ra bên ngoài. Nhờ đó, bé có thể hô hấp tốt hơn, hạn chế được tình trạng viêm phổi sau sinh ngay khi vừa chào đời.
- Hệ miễn dịch mạnh mẽ: Việc tiếp xúc với vi khuẩn tự nhiên có lợi sẵn có trong âm đạo của mẹ trong quá trình sinh giúp bé phát triển hệ miễn dịch, giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh lý về sau.
- Tăng sự kết nối với mẹ: Sinh thường giúp bé được da kề da với mẹ dễ dàng ngay khi vừa mới chào đời. Điều này giúp cho bé có cảm giác an toàn hơn khi thay đổi môi trường sống, có thể cảm nhận được hơi ấm và tình yêu thương của mẹ, từ đó phát triển cảm xúc và thể chất tốt hơn.
Nguyên nhân khiến cuộc sinh thường diễn ra khó khăn
Sinh thường là một lựa chọn tốt, vừa an toàn vừa mang lại nhiều lợi ích nên bác sĩ thường ưu tiên thực hiện. Tuy nhiên có một số yếu tố có thể làm cho quá trình này diễn ra khó khăn hơn. Cụ thể:
- Kích thước thai nhi: Nếu thai nhi có kích thước lớn (nặng từ 3.5kg trở lên), có thể gây khó khăn trong quá trình chuyển dạ và sinh thường. Trường hợp này cần có sự đánh giá kỹ lưỡng của bác sĩ để quyết định cách thức sinh, bảo đảm an toàn tính mạng cho cả mẹ và bé.
- Tư thế của thai nhi: Tư thế của thai nhi cũng là yếu tố quan trọng quyết định đến sự suôn sẻ, nhanh chóng trong quá trình sinh nở. Nếu thai nhi nằm ở tư thế không thuận lợi như ngôi mông, ngôi ngược, ngôi ngang, việc sinh nở có thể gặp rất nhiều khó khăn. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể sử dụng các biện pháp hỗ trợ thai phụ hoặc chỉ định sinh mổ để đảm bảo an toàn sức khỏe cho mẹ và bé.
- Tình trạng sức khỏe thai nhi: Tình trạng sức khỏe của thai nhi không ổn định như có dấu hiệu suy thai, hô hấp yếu khi chuẩn bị chào đời,… sẽ khiến cho quá trình sinh nở của mẹ trở nên khó khăn và vất vả hơn. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sinh mổ để đảm bảo tính mạng cho cả 2 mẹ con.
- Thời gian chuyển dạ kéo dài: Quá trình chuyển dạ kéo dài có thể làm mẹ cảm thấy mệt mỏi và lo âu, dẫn đến các cơn đau dữ dội hơn hoặc có khả năng làm mẹ kiệt sức sau sinh.
- Sức khỏe của mẹ: Tình trạng sức khỏe của mẹ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định quá trình sinh nở nhanh chóng hay kéo dài. Một số mẹ bầu không may gặp phải các vấn đề sức khỏe như đái tháo đường thai kỳ, cao huyết áp, các vấn đề tim mạch, u xơ tử cung, nhau tiền đạo,… có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh thường, làm cho quá trình sinh ở diễn ra khó khăn hơn.
Hướng dẫn cách sinh thường nhanh không đau cho mẹ bầu
Để giúp quá trình sinh thường trở nên nhanh chóng và ít đau hơn, mẹ bầu có thể thực hiện các biện pháp sau:
1. Duy trì cân nặng
Việc giữ cân nặng cơ thể duy trì ở mức hợp lý trong suốt thai kỳ là điều cần thiết và vô cùng quan trọng mà mẹ bầu cần lưu tâm thực hiện. Điều này không chỉ giúp sức khỏe của mẹ luôn ở trạng thái ổn định và khỏe mạnh mà còn góp phần giảm thiểu áp lực lên cơ thể trong quá trình chuyển dạ sinh. Mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ về mức tăng cân phù hợp trong thai kỳ.
2. Giảm căng thẳng
Theo nhiều nghiên cứu cho thấy, căng thẳng có thể làm tăng cường độ đau trong quá trình sinh cũng như tình trạng này có liên quan đến các vấn đề khác như sinh non và trẻ nhẹ cân khi sinh. Vì thế, để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé, thai phụ nên giữ tâm lý nhẹ nhàng, thoải mái, tránh tình trạng lo lắng, căng thẳng quá mức.
Bên cạnh đó, mẹ bầu có thể thực hiện các kỹ thuật thư giãn như yoga, thiền, hít thở sâu,… để giữ cho tinh thần luôn ở trạng thái ổn định. Các hoạt động này không chỉ giúp giảm đau mà còn tạo cảm giác an tâm hơn cho mẹ trong suốt quá trình chuyển dạ.
3. Thực hiện các bài tập
Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, bài tập Kegel (bài tập sàn chậu), các bài tập yoga cho bà bầu không chỉ giúp tăng cường sức khỏe mà còn giúp cơ thể dẻo dai hơn. Một số bài tập như squat có thể giúp mở rộng khung chậu giúp các cơ vùng chậu giãn nở hơn tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh nở.
4. Ăn uống lành mạnh
Chế độ dinh dưỡng cân đối và khoa học là rất quan trọng đối với các mẹ bầu. Ăn uống lành mạnh giúp cung cấp đầy đủ năng lượng và duy trì tốt sức khỏe cho mẹ trong suốt quá trình sinh. Mẹ nên ưu tiên ăn trái cây, rau xanh, các thực phẩm giàu protein như thịt nạc, cá, trứng, các loại hạt,… đồng thời nên tránh sử dụng các loại thực phẩm chế biến sẵn và uống đồ uống quá ngọt hay có đường.
5. Tham gia các lớp học tiền sản
Bên cạnh việc thăm khám sức khỏe đúng các mốc quan trọng theo lời dặn của bác sĩ thì tham gia các lớp học tiền sản cũng là việc mà các thai phụ nên cân nhắc thực hiện. Các lớp học tiền sản này không chỉ cung cấp kiến thức về quá trình sinh nở mà còn giúp mẹ bầu làm quen với các phương pháp giảm đau, các kỹ thuật thở cùng một số kỹ năng khác trong quá trình “vượt cạn”. Tham gia lớp học sẽ giúp mẹ bầu cảm thấy tự tin hơn trong quá trình sinh nở.
6. Ngủ đủ giấc
Theo khuyến cáo từ các chuyên gia, giấc ngủ có vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ giúp để cơ thể mẹ bầu hồi phục sau một ngày dài hoạt động mà còn là yếu tố quyết định đến quá trình chuyển dạ nhanh hay chậm của mẹ, đặc biệt là trong những tháng cuối thai kỳ. Chính vì thế, mẹ bầu nên tạo thói quen ngủ đúng giờ và đủ giấc, tránh tình trạng thức quá khuya cũng như đầu tư hơn vào giấc ngủ để chất lượng giấc ngủ được tốt hơn.
7. Uống đủ nước
Cung cấp đủ nước cho cơ thể là rất cần thiết, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển dạ. Nước giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của thai nhi đồng thời góp phần giúp mẹ có thể chuyển dạ nhanh và nhẹ nhàng hơn. Vì thế, thai phụ nên uống nước lọc, nước trái cây tươi và các loại trà thảo mộc để giữ cơ thể đủ nước và duy trì được sức khỏe tốt hơn.
8. Xoa bóp vùng lưng dưới
Theo một nghiên cứu vào năm 2017 được công bố trên Tạp chí Liệu pháp bổ sung trong thực hành lâm sàng, các nhà nghiên cứu cho biết, massage nhẹ nhàng vùng lưng dưới có thể giúp giảm đau và tạo cảm giác thoải mái hơn cho mẹ bầu trong quá trình chuyển dạ. Vì thế, trong quá trình chuyển dạ nếu cảm thấy quá đau, mẹ có thể áp dụng biện pháp này để cải thiện tình trạng đau đớn và giúp tinh thần thoải mái hơn.
9. Tư thế chuyển dạ đúng
Tư thế chuyển dạ cũng đóng vai trò quan trọng giúp mẹ bầu đẩy nhanh quá trình sinh nở và giảm được tình trạng đau đớn. Mẹ bầu nên thử nhiều tư thế khác nhau trong quá trình chuyển dạ như ngồi trên bóng sinh nở; ngồi xổm; quỳ gối, chống tay vuông góc 90 độ; ngồi dựa lưng vào tường, nằm nghiêng;… để tìm ra tư thế giúp giảm đau và thuận lợi cho quá trình sinh.
11. Giữ hơi thở
Hít thở sâu và đều không chỉ giúp mẹ bầu giữ được sự bình tĩnh mà còn làm giảm cơn đau trong quá trình sinh. Mẹ nên thực hành các kỹ thuật thở ngay từ khi bắt đầu chuyển dạ như thở ra chậm rãi và đều, hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng,… để cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn.
12. Các phương pháp hỗ trợ sinh khó
Nếu có dấu hiệu sinh khó hay khó chịu cơ quan, bộ phận nào trong quá trình sinh, mẹ bầu nên báo ngay với bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời. Các phương pháp giảm đau như sử dụng thuốc giảm đau, gây tê ngoài màng cứng, gây tê tủy sống, giảm đau toàn thân bằng đường tĩnh mạch hoặc các biện pháp khác có thể được bác sĩ sử dụng trong lúc thai phụ chuyển dạ để giúp mẹ cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình sinh.
Lưu ý của bác sĩ
Trong quá trình chuyển dạ và sinh nở, mẹ bầu cần lắng nghe cơ thể mình và tham khảo ý kiến bác sĩ về những phương pháp phù hợp nhất với bản thân trong quá trình sinh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sức khỏe thai kỳ cũng như các dấu hiệu chuyển dạ là rất quan trọng, mẹ bầu cần chú trọng thực hiện để bảo vệ tốt sức khỏe của bản thân và của thai nhi. Nếu thấy có bất kỳ dấu hiệu sắp sinh bất thường nào xuất hiện trong thai kỳ hoặc trong quá trình chuyển dạ, hãy thông báo ngay với bác sĩ để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.
