Gần đây, Bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Ngọc Huy trong quá trình siêu âm thai cho mẹ bầu đã phát hiện:
“Thai 21 tuần 2 ngày – Động mạch dưới đòn phải lạc chỗ”
Vậy động mạch dưới đòn phải lạc chỗ là gì? Việc phát hiện này sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với bé sau sinh. Hãy cùng tìm hiểu ở bài viết bên dưới.
ARSA là từ viết tắt của Aberrant Right Subclavian Artery bản chất là động mạch dưới đòn phải lạc chỗ. ARSA là một biến dạng tương đối thường gặp của các nhánh của quai động mạch chủ. Động mạch chủ là một trong những mạch máu lớn vận chuyển máu từ tim đi: nó cung cấp máu giàu oxy tới đầu và thân mình.
1. ARSA là gì?.
Động mạch chủ đi ra khỏi tim, nó chạy hướng lên phía đầu, sau đó tạo nên quai động mạch chủ sau đó chạy xuống ngực và bụng. Ở hầu hết mọi người có 3 nhánh mạch máu của quai động mạch chủ đi hướng lên phía đầu, cổ và cánh tay.
Thông thường, động mạch dưới đòn phải xuất phát từ động mạch thân cánh tay đầu, là một nhánh của quai động mạch chủ. Khoảng 1% số người, quai động mạch chủ có 4 nhánh, và động mạch dưới đòn phải xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ khi nó đi xuống ngực bụng. Nó chạy ra sau khí quản và thực quản (ống nối giữa miệng và dạ dày), và sau đó đi về phía vai và cánh tay phải. Hình dưới đây cho thấy quai động mạch chủ có 4 nhánh: động mạch cảnh chung phải, động mạch cảnh chung trái, động mạch dưới đòn trái và động mạch dưới đòn phải lạc chỗ (ARSA).
2. ARSA được tạo ra như thế nào?
Trong thời kỳ phôi thai (những tuần đầu tiên trong tử cung), khi giải phẫu phức tạp của tim và các mạch máu đang phát triển, một số mạch máu bắt đầu thành cặp, hợp nhất, trong khi những mạch máu khác biến mất. Trong ARSA, mô hình phát triển thông thường có chút biến đổi, ngăn chặn việc sự hình thành bình thường của 3 nhánh mạch máu. Điều này dẫn đến có 4 nhánh chứ không phải 3 xuất phát từ cung động mạch chủ trái, một trong số đó là ARSA.
3. ARSA có ý nghĩa gì đối với em bé sau sinh?
Hầu hết các trẻ có ARSA không có triệu chứng, và gần như họ không biết rằng họ có biến thể này. ARSA không phải là một phát hiện đáng lo ngại. Nếu ARSA là đơn độc, các bác sĩ có thể khuyên bạn cần theo dõi những gì cho em bé sau sinh.
Trong một số trường hợp mạch máu này có thể chèn ép khí quản hoặc thực quản và tạo ra các vấn đề về việc thở hoặc nuốt của trẻ. Nếu ARSA được phát hiện có đi kèm với các bất thường giải phẫu hoặc nhiễm sắc thể khác, bác sĩ sẽ tư vấn thêm cho bạn tiên lượng cụ thể cho các bất thường kết hợp này. Mỗi em bé một khác. Bạn và bác sĩ có thể cùng nhau lên kế hoạch theo dõi tốt nhất cho trẻ.
Bạn nên thông báo với bác sĩ rằng em bé có ARSA nếu em bé của bạn phải phẫu thuật vùng ngực, đặc biệt là vùng khí quản, thực quản. Vì điều này rất quan trọng giúp bác sĩ hiểu rõ giải phẫu, tránh gây tổn thương mạch máu lạc chỗ này.
ARSA cần được đánh giá, theo dõi định kỳ để đưa ra các chẩn đoán sớm, can thiệp sớm nhất để đảm bao an toàn cho thai nhi.
