Khi mang thai, hệ miễn dịch của người mẹ hoạt động kém linh hoạt hơn so với bình thường, khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi virus gây cúm và cảm lạnh. Dù phần lớn đây là những bệnh lý lành tính, nhưng nếu không được chăm sóc đúng cách cúm vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe thai phụ cũng như sự phát triển của thai nhi. Chính vì vậy, việc lựa chọn những cách chữa cảm cúm cho bà bầu tại nhà an toàn, khoa học đóng vai trò vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ giúp làm dịu các triệu chứng khó chịu, hỗ trợ hồi phục nhanh chóng mà còn đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con.
Mẹ bầu bị cúm có thể có thể điều trị tại nhà được không?
Phụ nữ mang thai khi mắc cúm hoàn toàn có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm bớt cảm giác khó chịu, chẳng hạn như nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước ấm, súc miệng bằng nước muối loãng hoặc sử dụng một số loại thảo dược thiên nhiên an toàn (như trà gừng, chanh mật ong) để làm dịu triệu chứng. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý các biện pháp này chỉ giúp cải thiện phần nào tình trạng khó chịu chứ không thể điều trị dứt điểm bệnh cúm.
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc kể cả thảo dược, thực phẩm chức năng,… phải được cân nhắc kỹ lưỡng và tuân theo chỉ định của bác sĩ nhằm tránh nguy cơ ảnh hưởng đến thai kỳ. Nếu tình trạng cảm cúm kéo dài, sốt cao không hạ kèm khó thở hoặc có biểu hiện nặng hơn, mẹ bầu nên đến phòng khám uy tín như phòng khám 400 hoặc các bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời, điều này giúp ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), bà bầu bị cúm có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hơn so với người bình thường, do đó việc theo dõi và can thiệp y tế sớm là rất cần thiết để bảo vệ sức khoẻ mẹ và bé.
Các cách chữa cảm cúm cho bà bầu tại nhà an toàn
Việc điều trị cảm cúm trong giai đoạn mang thai cần hết sức thận trọng để không ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Ngoài việc tuân thủ chỉ định của bác sĩ, mẹ bầu có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà an toàn nhằm làm giảm khó chịu, cải thiện sức khỏe và hỗ trợ quá trình hồi phục nhanh hơn. Các cách chữa cảm cúm cho bà bầu tại nhà an toàn có thể áp dụng, bao gồm:
1. Nghỉ ngơi đầy đủ
Khi bị nhiễm virus cúm cơ thể cần nhiều năng lượng để duy trì hoạt động của hệ miễn dịch. Nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc mỗi ngày sẽ giúp giảm mệt mỏi, cải thiện chức năng miễn dịch và tăng tốc độ hồi phục. Do thiếu ngủ có thể làm tăng sản xuất cytokine gây viêm, khiến bệnh kéo dài và nặng hơn.
2. Uống nhiều nước
Cúm thường đi kèm với sốt, chảy mũi hoặc đổ mồ hôi nên dễ dẫn đến nguy cơ mất nước. Bổ sung 2-2,5 lít nước mỗi ngày (bao gồm nước lọc, nước canh, nước ép trái cây tươi) giúp loãng dịch tiết đường hô hấp, giảm nghẹt mũi và ngăn tình trạng mất nước. Nước ấm còn có tác dụng làm dịu cổ họng và giảm ho hiệu quả.
3. Súc miệng bằng nước muối ấm
Dung dịch nước muối ấm có tác dụng thẩm thấu, làm sạch dịch nhầy và giảm viêm niêm mạc họng. Nhiều nghiên cứu còn cho thấy súc miệng bằng nước muối nhiều lần trong ngày có thể hỗ trợ giảm nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và cải thiện cảm giác đau rát cổ họng rõ rệt.
4. Dùng nước nhỏ mũi và thuốc xịt
Dung dịch nước muối sinh lý 0,9% nhằm làm sạch niêm mạc mũi, giảm sưng nề và hỗ trợ phục hồi chức năng lông chuyển (cilia). Đây là lựa chọn an toàn cho bà bầu giúp thay thế các loại thuốc xịt có thể gây co mạch toàn thân, làm tăng huyết áp và ảnh hưởng đến lưu lượng máu qua nhau thai như xylometazolin hoặc oxymetazolin.
5. Tạo không khí ẩm
Không khí khô khiến niêm mạc mũi họng dễ kích ứng và làm triệu chứng cúm trở nên nặng hơn. Do đó, mẹ bầu có thể sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc đặt chậu nước trong phòng để giữ độ ẩm ở mức 50-60%, điều này giúp giảm ho khan, đau họng và nghẹt mũi hiệu quả.
6. Chườm ấm và chườm lạnh
Chườm ấm ở vùng xoang mặt hoặc sống mũi giúp cải thiện lưu thông máu, làm loãng dịch nhầy và giảm nghẹt mũi. Trong khi đó, chườm lạnh ở vùng trán giúp giảm đau đầu, hạ sốt nhẹ. Đây là mẹo an toàn thay thế cho các loại thuốc giảm đau – hạ sốt trong giai đoạn đầu khi triệu chứng cảm cúm không quá nặng.
7. Xì mũi thường xuyên
Việc xì mũi nhẹ nhàng, từng bên một giúp loại bỏ dịch tiết và giảm nguy cơ ứ đọng dẫn đến viêm xoang hoặc viêm tai giữa. Mẹ bầu lưu ý không nên xì mũi quá mạnh, vì có thể làm tăng áp lực trong tai và gây tổn thương niêm mạc mũi.
8. Xông hơi
Xông hơi với nước nóng hoặc thêm lát chanh, gừng, sả có thể giúp làm thông mũi, giảm tắc nghẽn đường thở nhờ tác dụng giãn mạch và tăng lưu thông máu đây là cách chữa cảm cúm cho bà bầu có thể thực hiện tại nhà. Tuy nhiên, mẹ bầu cần thận trọng để tránh bỏng và không nên xông quá lâu.
Mẹ bầu có thể áp dụng cách xông hơi để hỗ trợ giảm triệu chứng cảm cúm theo các bước sau:
- Đầu tiên, chuẩn bị một chậu nước sôi vừa đủ và đặt cố định trên bàn.
- Tiếp theo, dùng một chiếc khăn lớn trùm kín đầu và từ từ cúi mặt xuống gần chậu nước, lưu ý giữ khoảng cách an toàn để tránh hơi nóng gây bỏng.
- Cuối cùng, nhắm mắt thư giãn, hít thở sâu và đều đặn, mỗi nhịp hít vào – thở ra kéo dài khoảng 10-15 giây.
9. Chanh mật ong
Chanh giàu vitamin C giúp tăng sản xuất bạch cầu và nâng cao miễn dịch chống lại virus. Mật ong chứa hydrogen peroxide tự nhiên và nhiều hợp chất chống oxy hóa có tác dụng kháng khuẩn, làm dịu niêm mạc họng. Vì vậy, một ly nước ấm pha chanh mật ong mỗi ngày có thể giúp giảm ho, giảm đau họng và bổ sung dưỡng chất cho mẹ bầu bị cúm.
10. Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng
Khi mắc cảm cúm hệ miễn dịch cần bổ sung đầy đủ vitamin, khoáng chất và protein để tăng cường hoạt động hiệu quả. Các loại thực phẩm giàu vitamin C (như cam, bưởi, kiwi), kẽm (hải sản, hạt bí, đậu), protein nạc (cá, thịt gà) và chất xơ từ rau xanh nên được ưu tiên. Việc duy trì chế độ ăn cân đối, giàu dinh dưỡng không chỉ hỗ trợ chống lại virus cúm mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển của thai nhi.
11. Gừng
Theo y học hiện đại gừng có hoạt tính kháng viêm, chống oxy hóa nhờ gingerol và shogaol. Ngoài ra, gừng còn giúp làm ấm cơ thể và giảm cảm giác buồn nôn hiệu quả, đây là một trong những triệu chứng thường gặp ở mẹ bầu. Có thể dùng trà gừng ấm hoặc thêm gừng tươi vào bữa ăn, nhưng nên tránh dùng quá nhiều vì có thể gây nóng và kích ứng dạ dày.
12. Hành
Hành chứa quercetin – một flavonoid có khả năng kháng viêm và kháng virus. Trong dân gian, hành được dùng như một loại “kháng sinh tự nhiên” giúp làm dịu triệu chứng nghẹt mũi hiệu quả. Do đó, mẹ bầu có thể dùng hành trong chế biến món ăn vừa an toàn vừa bổ dưỡng.
13. Tỏi
Tỏi giàu allicin và được chứng minh có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, đồng thời tăng cường miễn dịch. Bổ sung tỏi trong bữa ăn hằng ngày có thể giúp hỗ trợ phòng và giảm nhẹ triệu chứng cảm cúm. Tuy nhiên, không nên sử dụng tỏi ở dạng chiết xuất liều cao khi chưa có sự cho phép của bác sĩ.
Mẹ không nên làm gì khi bị cúm?
Trong thời gian mang thai, hệ miễn dịch của mẹ bầu vốn đã suy giảm do đó việc mắc cảm cúm cần được chăm sóc và theo dõi cẩn trọng. Ngoài những cách chữa cảm cúm cho bà bầu ở trên, ta cần tuyệt đối tránh một số thói quen có thể gây hại cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi, cụ thể như:
- Tự ý sử dụng thuốc: Việc dùng thuốc kháng virus, kháng sinh hay thậm chí các loại thuốc giảm đau – hạ sốt mà không có chỉ định của bác sĩ có thể tiềm ẩn nguy cơ gây dị tật thai nhi hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
- Tắm nước quá nóng: Nhiệt độ cao dễ khiến mạch máu giãn nở, làm huyết áp giảm đột ngột, gây chóng mặt, ngất xỉu và nguy hiểm cho thai kỳ.
- Làm việc quá sức: Khi bị cúm cơ thể vốn đang cần nhiều năng lượng để chống lại virus. Nếu mẹ bầu vẫn cố gắng làm việc nặng nhọc, nguy cơ kiệt sức, suy giảm miễn dịch và kéo dài thời gian bệnh càng cao.
- Sử dụng thuốc lá, rượu bia: Nicotin, cồn và các độc chất trong khói thuốc có thể làm bệnh cúm trở nên nặng hơn, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ, tim mạch và hệ hô hấp của thai nhi.
- Tiếp xúc với hóa chất độc hại: Các loại sơn, thuốc tẩy rửa, dung môi… có thể gây kích ứng đường hô hấp, từ đó làm triệu chứng cúm nặng hơn và tăng nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh ở trẻ.
- Không bổ sung dinh dưỡng đầy đủ: Khi ốm mẹ bầu thường chán ăn nhưng việc ăn uống thiếu dưỡng chất sẽ khiến cơ thể hụt năng lượng, thiếu vi chất cần thiết để hồi phục. Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi.
