Tình trạng khô hạn giảm ham muốn có thể khiến phụ nữ gặp trở ngại tâm lý, cố gắng né tránh “chuyện chăn gối” và dần dần ảnh hưởng đến hạnh phúc vợ chồng. Nguyên nhân nào và làm thế nào khắc phục tình trạng này?
Khô hạn giảm ham muốn là gì?
Khô hạn giảm ham muốn là tình trạng âm đạo của phụ nữ không tiết đủ dịch nhờn bôi trơn để dương vật của nam giới dễ dàng “thâm nhập” vào khi thực hiện hoạt động tình dục. Điều này khiến chị em bị đau khi quan hệ, khó hoặc không thể đạt khoái cảm, thậm chí bị chảy máu dễ dẫn đến tâm lý sợ hãi, cố gắng né tránh “chuyện chăn gối”.
Bác sĩ Hoàng Anh cho biết, dịch nhờn âm đạo là một loại dịch nhầy lỏng, có màu trong suốt, được tử cung tiết ra trong quá trình giao hợp để giúp “cuộc yêu” được nhẹ nhàng, trơn tru, phụ nữ dễ thăng hoa hơn. Bên cạnh đó, dịch nhờn còn giúp cân bằng độ ẩm, giữ cho niêm mạc tử cung luôn được khỏe mạnh, giúp phụ nữ giảm nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa.
Tình trạng khô hạn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phụ nữ độ tuổi nào, tuy nhiên phổ biến nhất là vào thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh. Hơn một nửa phụ nữ mãn kinh trong độ tuổi từ 51 đến 60 gặp phải các vấn đề về khô âm đạo, khoảng 16% phụ nữ bị đau khi quan hệ. Khoảng 17% phụ nữ trong độ tuổi 18-50 bị khô âm đạo ngay cả trước khi bước vào thời kỳ mãn kinh.
Nguyên nhân bị khô hạn giảm ham muốn
Tình trạng khô hạn giảm ham muốn ở nữ có thể xuất phát từ các nguyên nhân bên trong hoặc bên ngoài cơ thể, cụ thể như sau:
1. Nguyên nhân bên trong
Sự suy giảm của “hệ trục vàng”
Hệ trục Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng được mệnh danh là “hệ trục vàng” của phụ nữ, đảm nhận vai trò sản sinh nội tiết tố, đặc biệt là bộ ba hormone quan trọng estrogen, progesterone và testosterone. Khi hệ trục này suy giảm hoạt động sẽ dẫn đến sự trồi sụt bất thường của nội tiết tố – một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng ở chị em.
Thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh
Bước sang thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh, hoạt động sản xuất nội tiết tố của buồng trứng suy yếu dần, khiến nồng độ estrogen trong cơ thể giảm xuống. Khi đó, âm đạo không tiết đủ dịch nhờn để duy trì độ ẩm, đồng thời niêm mạc của phụ nữ cũng mỏng đi. Chính những điều này khiến cô bé khô hạn giảm ham muốn, gây đau đớn khi quan hệ ở phụ nữ sau 40-55 tuổi.
Phụ nữ sau sinh và đang cho con bú
Trong thai kỳ, nội tiết tố tăng lên nhằm giúp thai kỳ khỏe mạnh và thai nhi phát triển toàn diện. Sau khi sinh, hormone nội tiết giảm dần, đặc biệt là estrogen và progesterone. Đồng thời, hormone prolactin – loại hormone đảm nhận vai trò kích thích cơ thể sản xuất sữa mẹ cũng gây ức chế nồng độ estrogen. Những thay đổi nội tiết tố đột ngột ở giai đoạn này là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ở phụ nữ sau sinh.
Ảnh hưởng của bệnh lý
Một số bệnh lý phụ khoa như hội chứng buồng trứng đa nang, u xơ tử cung, viêm âm đạo… hoặc các bệnh lý nội tiết như cường giáp, suy giáp, đái tháo đường, viêm niệu đạo… có thể ảnh hưởng đến nồng độ nội tiết tố trong cơ thể. Điều này khiến âm đạo không tiết đủ dịch nhờn sẽ làm cô bé mắc phải tình trạng khô hạn.
Tác dụng phụ của một số loại thuốc
Các loại thuốc kê đơn trong quá trình điều trị bệnh phụ khoa như u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung… thường chứa chất kháng estrogen; hoặc các loại thuốc khác như thuốc chống trầm cảm, thuốc tránh thai, liệu pháp hormone hoặc hóa xạ trị có thể ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan sinh sản nữ giới, khiến hoạt động sinh lý giảm đi nhiều.
2. Nguyên nhân bên ngoài
Vệ sinh vùng kín không đúng cách
Một trong những nguyên nhân khiến âm đạo bị khô hạn là phụ nữ không vệ sinh vùng kín đúng cách. Chọn lựa dung dịch vệ sinh không phù hợp, chứa nhiều hóa chất, chất tẩy rửa mạnh, độ pH không phù hợp hoặc thụt rửa quá sâu trong âm đạo gây mất cân bằng độ ẩm tự nhiên của vùng kín, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây hại xâm nhập gây ngứa và viêm nhiễm ở cơ quan này.
Tâm lý lo lắng hay căng thẳng
Những áp lực, lo lắng hay căng thẳng trong công việc, gia đình hoặc các mối quan hệ… có thể làm phụ nữ cảm thấy mệt mỏi, gián tiếp ảnh hưởng đến hứng thú với “chuyện chăn gối”.
Màn dạo đầu không chất lượng
Trong hoạt động tình dục, màn dạo đầu có vai trò vô cùng quan trọng để giúp kích thích cơ quan sinh dục của phụ nữ tiết đủ dịch nhờn để bôi trơn, sẵn sàng cho việc “thâm nhập” của dương vật, giúp cả hai dễ “lên đỉnh”. Nếu màn dạo đầu quá ngắn, chưa đủ kích thích hoặc quá vồ vập mà bỏ qua màn dạo đầu có thể khiến phụ nữ bị đau khi quan hệ, khó hoặc không thể đạt khoái cảm. Tình trạng này kéo dài có thể khiến phụ nữ bị khô hạn giảm ham muốn, sinh ra tâm lý sợ hãi, cố gắng né tránh “chuyện chăn gối”.
Dấu hiệu nhận biết sớm khô hạn giảm ham muốn ở nữ
Khác với đấng mày râu, phụ nữ thường ít hoặc hiếm khi tìm hiểu hay bàn tán về chuyện tình dục nên dễ bỏ qua các triệu chứng báo hiệu tình trạng khô hạn giảm ham muốn để can thiệp cải thiện từ sớm. Bác sĩ Hoàng Anh chia sẻ, phụ nữ có thể nhận biết sớm tình trạng giảm ham muốn và khô hạn thông qua các biểu hiện sau:
1. Cảm giác khô, đau rát khi quan hệ
Khi độ ẩm vùng kín bị mất cân bằng, âm đạo sẽ có dấu hiệu khô, nóng và đau rát khi quan hệ tình dục mặc dù cả hai đã thực hiện màn dạo đầu đủ lâu, đối tác cũng đã ôm ấp, vuốt ve… nhưng vẫn không thể làm giảm cảm giác khó chịu.
2. Ngứa âm đạo
Âm đạo bị khô hạn thường có nồng độ pH cao hơn bình thường, điều này tạo môi trường thuận lợi cho virus, vi khuẩn xâm nhập gây ngứa ngáy khó chịu. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến viêm nhiễm.
Phụ nữ có thể nhận biết sớm viêm nhiễm âm đạo bằng cách quan sát dịch tiết (khí hư). Âm đạo khỏe mạnh sẽ tiết dịch màu trắng trong suốt, không có mùi hôi khó chịu. Nếu dịch tiết âm đạo có màu sắc bất thường như trắng đục, xanh vàng hoặc có mùi hôi khó chịu… thì đó là dấu hiệu của viêm nhiễm.
3. Chảy máu khi quan hệ
Tình trạng khô hạn đồng nghĩa âm đạo không tiết đủ dịch nhờn bôi trơn để đón dương vật tiến vào, cộng thêm màn dạo đầu không chất lượng có thể khiến vùng kín bị đau rát, thậm chí là chảy máu.
Khi nào cần đến bác sĩ?
Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo tình trạng khô hạn giảm ham muốn hoặc bất cứ triệu chứng nào khác lạ của cơ thể, chị em nên thăm khám ngay để được bác sĩ kiểm tra tìm nguyên nhân, có hướng xử trí và cải thiện hiệu quả để đảm bảo sức khỏe, chất lượng sống và đời sống hôn nhân hạnh phúc cho người phụ nữ.
Cách cải thiện tình trạng cô bé khô hạn giảm ham muốn
Khi có các biểu hiện, chị em phụ nữ nên thăm khám ngay để được bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng cải thiện thích hợp. Đây là bước đầu tiên và quan trọng để cải thiện ham muốn và chức năng tình dục của nữ giới.
Chị em nên mô tả cụ thể và chi tiết các triệu chứng mà bản thân gặp phải, thông báo rõ ràng thời gian bắt đầu xuất hiện các triệu chứng. Bên cạnh thăm khám vùng chậu, bác sĩ sẽ hỏi thăm bệnh sử, các loại thuốc đang sử dụng nếu có, các thói quen sinh hoạt và chỉ định một số xét nghiệm kiểm tra cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân.
Bác sĩ có thể chỉ định chị em thực hiện một số xét nghiệm ở âm đạo và cổ tử cung như soi dịch âm đạo, PAP smear… hoặc các xét nghiệm đánh giá chức năng buồng trứng. Dựa vào những kết quả này, bác sĩ sẽ tư vấn cho chị em cách cải thiện hiệu quả để chấm dứt tình trạng bị khô hạn giảm ham muốn.
Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ chỉ định liệu pháp hormone để giúp cân bằng nội tiết tố của cơ thể. Phụ nữ cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý mua và bổ sung hormone mà chưa có chỉ định của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Bên cạnh đó, để cải thiện hiệu quả tình trạng khô hạn và giảm ham muốn, chị em cần lưu ý những điều sau:
- Giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng: Cố gắng loại bỏ những lo lắng, stress từ công việc và cuộc sống để phần nào giảm nguy cơ bị khô hạn giảm ham muốn. Chị em có thể trò chuyện cùng người thân, bạn bè, tập yoga, ngồi thiền hoặc lên kế hoạch du lịch… để giúp tâm trạng được vui vẻ và hạnh phúc.
- Uống nhiều nước: Bổ sung đủ nước cho cơ thể (tối thiểu 2 lít nước mỗi ngày) giúp các cơ quan hoạt động trơn tru, đảm bảo ổn định sức khỏe toàn diện sẽ phần nào cải thiện được các triệu chứng khô hạn. Ngoài ra, bổ sung đủ nước còn giúp tăng cường lưu thông máu đến vùng kín, nhờ đó có thể tăng hứng thú và khoái cảm tình dục ở phụ nữ.
- Chế độ ăn uống khoa học: Xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, bổ sung đầy đủ các dinh dưỡng cần thiết sẽ giúp sức khỏe sinh sản được ổn định. Theo đó, chị em nên bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất gồm đạm, tinh bột, béo, vitamin và khoáng chất trong khẩu phần ăn hàng ngày với liều lượng thích hợp. Tăng cường các nhóm thực phẩm giàu omega-3, vitamin E và A sẽ giúp cải thiện tình trạng khô hạn tốt hơn. Bên cạnh đó, chị em nên tránh xa những chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê… bởi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe toàn diện.
- Tập thể dục điều độ và nghỉ ngơi hợp lý: Chị em cần xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh, sắp xếp thời gian tập luyện và nghỉ ngơi hợp lý. Nên dành khoảng 30-60 phút mỗi ngày để tập luyện những môn thể thao nhẹ vừa sức giúp lưu thông máu, thúc đẩy “hệ trục vàng” hoạt động tốt hơn. Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày để giúp cơ thể phục hồi năng lượng.
- Thăm khám: Tình trạng xảy ra ở nữ xuất phát từ nhiều nguyên nhân, vì thế khi nhận thấy các triệu chứng cảnh báo chị em nên thăm khám ngay để được bác sĩ kiểm tra và chẩn đoán chính xác. Tốt hơn hết, chị em nên dành thời gian khám phụ khoa định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần để kiểm tra tổng thể sức khỏe sinh sản, phát hiện sớm các vấn đề nếu có để can thiệp kịp thời và hiệu quả, bao gồm cả khô hạn giảm ham muốn.
Câu hỏi thường gặp
1. Khô hạn có phải dấu hiệu tiền mãn kinh không?
Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp trước khi phụ nữ chính thức bước sang thời kỳ mãn kinh. Giai đoạn này thường bắt đầu ở độ tuổi 40, trung bình kéo dài 4-6 năm nhưng cũng có thể kéo dài từ 1-10 năm. Khô âm đạo là một trong những triệu chứng về thể chất ở thời kỳ tiền mãn kinh, ngoài ra còn có các triệu chứng khác như bốc hỏa, đổ mồ hôi về đêm, rối loạn giấc ngủ, đau nhức xương khớp…
Theo thống kê, 3 trong 5 phụ nữ sẽ có các triệu chứng tiền mãn kinh từ nhẹ đến trung bình; 1 trong 5 phụ nữ có các triệu chứng đủ nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày; nhưng cũng có 1 trong 5 phụ nữ không có bất kỳ triệu chứng nào. Nếu gặp các triệu chứng khó chịu làm ảnh hưởng đến chất lượng sống, phụ nữ nên thăm khám ngay để được bác sĩ hướng dẫn cách cải thiện hiệu quả.
2. Khô hạn sau sinh bao lâu thì hết?
Khô âm đạo sau sinh là tình trạng phổ biến và bình thường, nhất là những phụ nữ đang cho con bú do nồng độ estrogen thấp. Thông thường, tình trạng khô hạn có thể tự cải thiện khi nồng độ estrogen trở lại gần mức trước khi sinh. Estrogen thường trở lại bình thường trong vòng 3-6 tháng sau sinh, tuy nhiên một số phụ nữ có thể cần thời gian dài hơn. Trường hợp thấy tình trạng không thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng, chị em nên thăm khám sớm để được bác sĩ tư vấn cách cải thiện.
