Bí đao là loại quả khá quen thuộc trong mâm cơm của người Việt, được chế biến thành nhiều món ngon thanh mát nhưng liệu mẹ bầu ăn bí đao được không, có ảnh hưởng gì đến thai nhi không?
Giá trị dinh dưỡng của bí đao
Bí đao hay còn gọi là bí xanh hoặc bí phấn, có tên khoa học là Benincasa hispida, thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Phần vỏ của bí đao có màu xanh lá cây, mỏng, được phủ một lớp lông tơ mỏng bên ngoài. Khi già, phần vỏ sẽ trở nên cứng hơn, xuất hiện lốm đốm sao trắng và thêm một lớp phấn mỏng phủ xung quanh tựa như sáp. Phần thịt của bí đao có màu trắng, giòn và mọng nước nên được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như canh, soup hoặc thức uống giải khát.
Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trung bình 100g bí đao cung cấp 13 kcal, mức năng lượng này đến từ 3g carbohydrate, 0.4g protein và 0.2g chất béo. Có thể thấy, bí đao là thực phẩm lý tưởng cho mẹ bầu cần kiểm soát cân nặng hoặc tăng cân hợp lý trong thai kỳ.
Bên cạnh đó, bí đao (bí xanh) còn chứa hàm lượng cao các vitamin và dưỡng chất nổi bật. Chi tiết có trong bảng dưới đây:
| Dưỡng chất nổi bật | Hàm lượng trong 100g bí đao | Mức đáp ứng (%) nhu cầu hàng ngày của cơ thể |
| Chất xơ | 2.9 g | 7.6% |
| Cholesterol | 0 mg | 0% |
| Folate (vitamin B9) | 5 mcg | 1.25% |
| Niacin (vitamin B3) | 0.4 mg | 2.5% |
| Axit pantothenic (vitamin B5) | 0.133 mg | 2.5% |
| Pyridoxine (vitamin B6) | 0.035 mg | 3% |
| Riboflavin (vitamin B2) | 0.11 mg | 1% |
| Thiamin (vitamin B1) | 0.04 mg | 3.3% |
| Vitamin A | 0 IU | 0% |
| Vitamin C | 13 mg | 14% |
| Natri | 6 mg | <0.5% |
| Kali | 111 mg | 2.4% |
| Canxi | 19 mg | 2% |
| Sắt | 0.4 mg | 5% |
| Magie | 10 mg | 2.5% |
| Mangan | 0.058 mg | 2.5% |
| Photpho | 19 mg | 2.5% |
| Selen | 0.2 mcg | <1% |
| Kẽm | 0.61 mg | 6% |
Có thể thấy, bí xanh giàu vitamin nhóm B (B1, B2, B3, B5, B6, B9), vitamin C… kèm theo các khoáng chất thiết yếu như canxi, sắt, natri, magie, kẽm, photpho… những dưỡng chất này rất tốt cho sức khỏe người trưởng thành. Vậy mẹ bầu ăn bí xanh được không?
Bầu ăn bí đao được không?
Bà bầu hoàn toàn có thể ăn bí đao và đây là loại thực phẩm rất tốt cho mẹ và thai nhi nếu sử dụng đúng cách và với liều lượng phù hợp. Bí đao chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin (A, B6, C, E, K…) và các khoáng chất cần thiết như canxi, kali, sắt, magie giúp giải nhiệt, bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ tiêu hóa, giảm phù nề, chuột rút và điều hòa huyết áp trong thai kỳ.
Bác sĩ Tùng cho biết, phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể tiêu thụ bí đao bởi loại quả này không chứa bất kỳ hợp chất nào có khả năng kích thích co thắt tử cung hoặc gây ảnh hưởng bất lợi cho thai kỳ.
Tuy nhiên, việc mẹ bầu ăn bí đao được sẽ không đồng nghĩa mẹ có thể ăn bao nhiêu tùy thích. Thực phẩm dù tốt đến đâu cũng có thể gây hại cho sức khỏe nếu tiêu thụ quá mức. Vì thế, bên cạnh việc tìm hiểu bầu ăn bí đao được không, mẹ cũng cần biết cách tiêu thụ đúng để có thể hấp thụ tối đa giá trị dinh dưỡng có trong bí đao mà vẫn đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Lợi ích cho mẹ bầu và thai nhi khi ăn bí đao đúng cách
Nếu đang thắc mắc bầu ăn bí đao có tốt không, mẹ bầu hãy xem những lợi ích mà loại quả này mang lại:
1. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Với hàm lượng calo cực thấp chỉ khoảng 13 kcal trong 100g, bí đao chính là một trong những lựa chọn lý tưởng cho mẹ nếu muốn kiểm soát cân nặng và tăng cân hợp lý trong thai kỳ. Lượng calo thấp và chất xơ cao giúp mẹ cảm thấy no lâu hơn, hạn chế cảm giác thèm ăn, nhờ đó giảm được lượng calo nạp vào cơ thể.
2. Tăng cường hệ miễn dịch
Bí đao chứa lượng vitamin C dồi dào, giúp kích thích cơ thể sản xuất các tế bào bạch cầu – tuyến phòng thủ chính của cơ thể chống lại các tác nhân gây hại như vi khuẩn, virus… Bổ sung bí đao vào chế độ ăn uống trong thai kỳ có thể giúp mẹ khỏe mạnh và ít ốm vặt hơn.
3. Giảm hiện tượng phù nề
Sự thay đổi hormone và tăng cường lưu thông máu trong thai kỳ có thể dẫn đến hiện tượng phù nề ở mẹ bầu. Bí đao có tính mát, chứa nhiều nước và chất xơ có thể làm giảm hiện tượng này, giảm bớt cảm giác khó chịu và không thoải mái cho mẹ.
4. Thanh nhiệt ngày nóng
Bí đao với hơn 90% là nước, được ví như “vua giải nhiệt” sẽ là lựa chọn tuyệt vời cho mẹ để giữ cơ thể mát mẻ trong những ngày nóng bức.
5. Giảm tình trạng táo bón
Hàm lượng chất xơ cao trong bí đao có tác dụng kích thích tiêu hóa, tăng cường chuyển hóa thức ăn, làm giảm thời gian chất thải đi qua ruột. Đồng thời, chất xơ hấp thụ nước giúp làm mềm phân, tạo điều kiện cho tiêu hóa thuận lợi hơn, nhờ đó hạn chế tình trạng táo bón khá phổ biến trong thai kỳ.
6. Giảm tình trạng chuột rút
Kali là một trong những khoáng chất quan trọng, giúp cân bằng lượng nước và điện giải giữa các tế bào, nhất là tế bào cơ bắp. Khi cơ thể thiếu kali có thể xảy ra tình trạng chuột rút. Bí đao là thực phẩm giàu kali, tiêu thụ bí đao giúp mẹ bổ sung đủ lượng kali cơ thể cân, từ đó cân bằng được lượng nước và điện giải trong cơ thể, giảm tình trạng chuột rút khi mang thai.
7. Hỗ trợ điều hòa huyết áp
Ngoài công dụng trên, kali còn giữ vai trò quan trọng trong điều hòa huyết áp. Nếu cơ thể thiếu kali có thể gây mất cân bằng natri và kali trong huyết tương, dẫn đến hiện tượng giữ nước và tăng áp lực trong mạch máu. Bổ sung đủ lượng kali cơ thể cần giúp cân bằng điện giải giữa các tế bào, giảm được áp lực trong mạch máu, nhờ đó hỗ trợ điều hòa huyết áp.
Những lưu ý mẹ bầu cần ghi nhớ khi ăn bí đao
Để có thể hấp thụ tối đa giá trị dinh dưỡng có trong bí đao mà vẫn đảm bảo an toàn, mẹ bầu cần ghi nhớ những lưu ý quan trọng sau:
1. Tiêu thụ lượng phù hợp
Vì bí đao có tính hàn, chứa nhiều nước và chất xơ nên nếu tiêu thụ quá nhiều có thể gây rối loạn tiêu hóa, đặc biệt là ở mẹ có cơ địa dễ bị lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến nghị, phụ nữ mang thai chỉ nên tiêu thụ tổng lượng rau củ quả xanh khoảng 240g/ngày trong tam cá nguyệt thứ nhất (3 tháng đầu), khoảng 320g/ngày trong tam cá nguyệt thứ hai (3 tháng giữa) và khoảng 400g/ngày trong tam cá nguyệt thứ ba (3 tháng cuối). Mẹ có thể ước tính 80g bí đao tương đương khoảng 10 lát bí hấp hoặc luộc.
2. Kết hợp đa dạng thực phẩm
Việc kết hợp đa dạng các loại thực phẩm giúp bổ sung đầy đủ và cân bằng các nhóm dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi. Vì thế, mẹ không nên chỉ ăn bí đao mà hãy kết hợp với các loại rau củ quả, trái cây khác nhau.
Bí đao mang đến lợi ích giải nhiệt, lợi tiểu, nhưng thai kỳ cần nhiều hơn thế để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của thai nhi. Vì vậy, tham khảo thêm bầu ăn rau bí được không sẽ giúp mẹ bổ sung thêm một nguồn vitamin phong phú và tốt cho hệ tiêu hóa.
3. Chế biến đúng cách
Bí đao có thể được chế biến thành nhiều món ngon khác nhau, tuy nhiên thai kỳ là giai đoạn nhạy cảm cần đảm bảo tiêu chí ăn chín, uống sôi. Vì thế, mẹ nên chế biến chín bí đao bằng các món canh, luộc, hầm hoặc xào để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa. Không nên uống nước bí đao sống bởi có thể kích thích hệ tiêu hóa nhạy cảm.
4. Tham khảo ý kiến bác sĩ
Vì bí đao có tính hàn nên mẹ tránh ăn bí đao khi đang mắc các vấn đề tiêu hóa. Bên cạnh đó, nếu thường xuyên bị tụt huyết áp mẹ cũng nên tránh hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêu thụ. Tốt hơn hết, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn cụ thể với tình trạng sức khỏe thai kỳ của mình.
Bí đao là thực phẩm mát, giàu vitamin và khoáng chất, giúp mẹ bầu giảm phù nề, hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng an toàn. Tuy nhiên, để tận dụng lợi ích mà vẫn đảm bảo sức khỏe cho mẹ và thai nhi, cần có hướng dẫn dinh dưỡng khoa học thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm dân gian.
