Ung thư vú hình thành có liên quan đến gen, lối sống và môi trường xung quanh phối hợp, làm tăng hoặc giảm nguy cơ. Phòng ngừa ung thư vú giúp giảm số ca mắc mới. Dưới đây là 6 cách phòng tránh ung thư vú sớm từ các yếu tố rủi ro.
Tại sao cần phòng tránh ung thư vú sớm?
Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ thống kê với những chị em được phát hiện sớm ung thư vú và đang ở giai đoạn khu trú thì tỷ lệ sống sau 5 năm đến 99%. Phát hiện sớm bao gồm tự kiểm tra vú hàng tháng và được bác sĩ khám vú lâm sàng và chụp nhũ ảnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
Một số yếu tố nguy cơ như tiền căn gia đình ung thư vú hay mang đột biến gen là không thể thay đổi. Tuy nhiên, bạn có thể thay đổi lối sống để giảm nguy cơ mắc bệnh, bắt đầu bằng những thói quen lành mạnh và duy trì hoạt động thể chất để có thể phòng tránh ung thư vú sớm.
6 cách phòng tránh ung thư vú sớm
1. Yếu tố lối sống
1.1 Duy trì cân nặng hợp lý
Duy trì cân nặng khỏe mạnh. Nếu cân nặng của bạn khỏe mạnh, hãy cố gắng duy trì cân nặng đó. Nếu bạn cần giảm cân, hãy hỏi bác sĩ về các chiến lược lành mạnh để thực hiện điều này. Giảm số lượng calo bạn ăn mỗi ngày và từ từ tăng cường độ tập thể dục.
- Tránh béo phì: Phụ nữ nên duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh bằng cách ăn các bữa ăn cân bằng và tập thể dục thường xuyên vì béo phì làm tăng nguy cơ ung thư vú.
- Phụ nữ tập thể dục hàng ngày trong 30-45 phút có nguy cơ mắc bệnh ung thư thấp hơn so với những người có lối sống ít vận động.
- Hạn chế ăn đường và carbohydrate tinh chế như đồ ngọt và đồ uống có đường và nước sô-đa. Sẽ tốt cho sức khỏe hơn nếu thay thế đồ ngọt bằng trái cây tươi hoặc khô.
1.2 Hoạt động thể chất
Hoạt động thể chất có thể giúp bạn duy trì cân nặng khỏe mạnh, giúp ngăn ngừa ung thư vú. Hầu hết những người trưởng thành khỏe mạnh nên tập ít nhất 150 phút một tuần cho hoạt động aerobic vừa phải hoặc 75 phút cho hoạt động aerobic mạnh mẽ hàng tuần, cộng với rèn luyện sức mạnh ít nhất 2 lần một tuần.
1.3 Hạn chế đồ uống có cồn
Hạn chế rượu bia. Bạn càng uống nhiều rượu, nguy cơ phát triển ung thư vú càng cao. Khuyến nghị chung dựa trên nghiên cứu về tác động của rượu đối với nguy cơ ung thư vú là hạn chế uống quá một ly mỗi ngày, vì ngay cả một lượng nhỏ cũng làm tăng nguy cơ.
1.4 Chế độ ăn uống lành mạnh
Một chế độ ăn uống lành mạnh chủ yếu vào thực phẩm có nguồn gốc thực vật, như trái cây và rau, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và quả hạch, dầu ô liu nguyên chất và các loại hạt hỗn hợp, cá, thịt gia cầm không da, … có thể làm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, cũng như bệnh tiểu đường, bệnh tim và đột quỵ.
Để giảm nguy cơ ung thư vú, các bữa ăn lành mạnh và cân bằng nên bao gồm:
- Dùng nhiều sản phẩm sữa không béo hoặc ít béo.
- Nên ăn ngũ cốc nguyên hạt, ngũ cốc không đường và các loại đậu nấu chín vì chúng rất giàu chất xơ.
- Nên ăn tối thiểu năm phần trái cây và rau quả, tốt nhất là tươi và đặc biệt là những loại có màu sắc tươi sáng, bao gồm cam, dưa lưới, dưa hấu, dâu tây, nho đỏ, nho xanh, bưởi, bí, cà chua, rau dền, súp lơ, bắp cải, cà rốt, ớt xanh và bông cải xanh. Chúng cung cấp chất chống oxy hóa làm giảm nguy cơ ung thư vú bên cạnh các lợi ích sức khỏe khác.
- Dùng protein nạc như thịt nạc, cá, cá ngừ và thịt gia cầm không da.
- Các loại dầu tốt cho sức khỏe, sử dụng ở mức độ vừa phải như dầu ô liu và dầu hạt cải.
- Ăn các loại hạt như hạnh nhân, óc chó vì chúng chứa các chất dinh dưỡng chống ung thư.
- Một số nghiên cứu khuyên bạn nên tiêu thụ các sản phẩm từ đậu nành, chẳng hạn như sữa đậu nành và đậu nành, vì chúng đóng vai trò bảo vệ chống ung thư vú. Các nghiên cứu khác khuyến nghị thêm gia vị nghệ vào thực phẩm vì lý do tương tự. Đậu nành chứa protein, isoflavone và chất xơ, tất cả đều mang lại lợi ích cho sức khỏe. Nghiên cứu cho rằng nguồn thực phẩm đậu nành không chứa đủ hàm lượng isoflavone cao để làm tăng nguy cơ ung thư vú.
- Tiêu thụ đủ vitamin D: thiếu Vitamin D có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú. Phụ nữ nên tiêu thụ các sản phẩm từ sữa ít béo hoặc không béo được bổ sung Vitamin D. Các nguồn thực phẩm khác cung cấp Vitamin D bao gồm lòng đỏ trứng, cá hồi, cá mòi có xương và ngũ cốc tăng cường vi chất. Tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời trong 15 phút mỗi ngày cũng có thể hữu ích. Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời qua cửa sổ kính, quần áo hoặc sau khi thoa kem chống nắng không cho phép hấp thụ Vitamin D.
1.5 Bỏ thuốc lá
Bỏ thuốc lá giúp ngăn ngừa nhiều bệnh nguy hiểm về hô hấp và giảm nguy cơ ung thư vú.
1.6 Cho con bú
Cho con bú có thể đóng một vai trò trong việc ngăn ngừa ung thư vú. Bạn cho con bú càng lâu thì tác dụng bảo vệ càng lớn.
2. Hạn chế liệu pháp hormone sau mãn kinh (HRT)
Ở một số phụ nữ sau mãn kinh hoặc đã cắt bỏ buồng trứng thường sử dụng estrogen dạng thuốc viên thay thế nội tiết tố trong cơ thể. Đây được gọi là liệu pháp thay thế hormone (HRT) hoặc liệu pháp hormone (HT).
Thế nhưng, việc sử dụng các liệu pháp hormone này có nguy cơ ung thư vú cao hơn.
Ngoài ra, có một số bằng chứng cho thấy biện pháp tránh thai nội tiết tố, bao gồm thuốc tránh thai và vòng tránh thai giải phóng hormone, làm tăng nguy cơ ung thư vú.
Nhưng nguy cơ ung thư vú được coi rất nhỏ và sẽ giảm sau khi chị em ngừng sử dụng các biện pháp tránh thai nội tiết tố, tỷ lệ rất nhỏ này là 1 trên 7690 ca.
Vì vậy, bạn hãy thảo luận với bác sĩ về các biện pháp lựa chọn tránh thai, xem xét các lợi ích của biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố như kiểm soát chảy máu kinh, ngừa mang thai ngoài ý muốn và giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác như nội mạc tử cung và ung thư buồng trứng.
3. Thường xuyên kiểm tra vú và vùng ngực
Cảnh giác với việc phát hiện ung thư vú. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào ở ngực như có khối u mới phát hiện, các thay đổi trên núm vú hoặc thay đổi trên da, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Ngoài ra, quan trọng nhất là bạn hãy hỏi bác sĩ khi nào bắt đầu chụp X-quang tuyến vú và các sàng lọc khác dựa trên bệnh sử cá nhân và gia đình của bạn.
4. Định kỳ khám tầm soát ung thư vú
Bắt đầu từ năm 40 tuổi, phụ nữ nên chụp X-quang tuyến vú (chụp nhũ ảnh) định kỳ hàng năm. Phụ nữ có nguy cơ mắc ung thư vú cao nên sàng lọc sớm hơn (trước 40 tuổi). Chụp X-quang tuyến vú không giúp ngừa ung thư nhưng có thể phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm và điều trị kịp thời.
5. Phẫu thuật để giảm nguy cơ ung thư vú
Đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 làm tăng nguy cơ ung thư vú, người có nguy cơ nên cân nhắc cắt bỏ vú để phòng ngừa ung thư vú (còn gọi là phẫu thuật đoạn nhũ dự phòng), giúp giảm nguy cơ phát triển ung thư vú ít nhất 90% đến 95%. Người có các đột biến gen này cũng nên cân nhắc cắt buồng trứng và ống dẫn trứng. Trước khi thực hiện các phẫu thuật này, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ về những vấn đề trước, trong và sau mổ như thế nào.
6. Thuốc làm giảm nguy cơ ung thư vú
Nếu bạn có nguy cơ phát triển ung thư vú cao hơn bình thường, hãy cân nhắc trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc ngăn chặn hormone để giảm nguy cơ ung thư.
